همه جای گیتی سرای من است

دکتر جهانگیر مظهری هر روز به نشانه هایی از زبان فارسی در گوشه و کنار تاریخ کلمبیا و آمریکای جنوبی بر میخورد او بار دیگر برای ایراد سخنرانی درباره تاثیر تمدن ایرانی در قاره آمریکا به ایران آمد. مظهری دانش آموخته رشته جامعه شناسی از دانشگاه سوربن فرانسه که مدتی شاگرد بزرگانی نظیر دکتر ژرژ گورویچ و ریمون آرون بود همسری کلمبیایی دارد. او مدعی است که فرهنگ آمریکای لاتین بیش از سایر فرهنگ های دنیا از فرهنگ و زبان فارسی تاثیر پذیرفته است.
فاتحان که همواره تاریخ را می نویسند فراموش کرده اند که خیلی از نکته هارا یادداشت کنند این نکته ها همان هایی است که برتری جویی تاریخی و فرهنگی تاریخ نویسان را اغنا و ارضا نمیکند.


مهاجرت ایرانیان مردمانی که از بیست و چند ملت مختلف امپراتوری هخامنشی را تشکیل می دادند و بعد از انقراض این سلسله و با عبور از اقیانوس ها و جزایر پلی نزی و میکرونزی و اندونزی و ... سرانجام با رسیدن به آمریکای مرکزی و سرازیر شدن به طرف جنوب و حفر آب راه داریان که یک هزارو هشتصد سال بعد کانال پاناما خوانده اند سکنا گزیده اند. آن جا باریکه سرزمینی است که در گذشته داریان می گفتند و امروز پاناما نامیده می شود و به کوهستان بلند سییرا در کلمبیا می رسد. در اطراف آن هنوز سلسله جبال داریان و خلیج و شهر و رود داریان به چشم می خورند. شاید جالب است بدانید آنها توانستند یاد داریوش بزرگ را که برای نخستین بار دو دریا را به یکدیگر پیوند داد (آفریقا رااز آسیاو اروپا با یک راه آبی جدا کرد) گرامی دارند.  آنان با حفر آب راه داریان دریای کارائیب را به اقیانوس آرام متصل کردند تا تجربه خشایارشاه را نیز به کار بسته باشند که ناوگانش با رسیدن به کوه آتوس به جای آنکه آن را مثل پدرش دور بزند یک سال و اندی به حفر آب راهی از زیر کوه همت می گمارد تا کشتی ها را از زیر کوه بگذراند و دچار طوفان دریای زمان پدرش نشود. و از سوی دیگر  با سرازیر شدن نومسلمانان به طرف مصر لیبی مراکش  تونس و الجزایر ( شمال و غرب آفریقا) و وارد شدن به جنوب اسپانیا تمدن ساسانی است  که توسط ایرانیان فراگیر می شود و سپس به آمریکای لاتین راه پیدا میکند.

قوم و تمدن مایا و موئیسکا و چیبچا و سرآمد آن ها اینکا در پرو اصلیتی ایرانی دارند و حتی نظام اجتماعی آن یادآور بسیاری از جنبه های تمدن باستان ایران است. زبانی که در امپراتوری اینکاها   ( شامل پروی بزرگ و کشورهای همسایه اش) جنبه رسمی پیدا کرده بود همان زبان کچواست که آکنده از واژه ها و قواعد دستوری زبان پارسی قدیم است. در زبان کچوا واژه هایی چون:    "آری" و"مکن و مگوی"و ... فراوان است.

رود و شهر اری ماکاو  آری پور و آری گوایا  در کلمبیا آری پوآنا و آریما  و دهانه آری چوتنا در ونزوئلا آری کمس و آری گوای در برزیل ... هریک از آنها یاد آور شهر آرای مقدونیه  و رود وشهر آری در افغانستان است.
 

واژه های پارسی و پهلوی از راه جنگ و گریز های پی در پی با یونانیان و رومیان وارد زبان های یونانی و لاتینی شد و بعدها به زبان های انگلیسی و فرانسوی و اسپانیولی  راه یافت.

  اما این تمام اشتراکات آمریکای لاتین با ایران نیست  به اعتقاد دکتر مظهری آمریکای جنوبی دوبار و از دو جهت متفاوت و با فاصله بیش از یکهزار و پانصد سال بصورت گازانبری از تمدن پارسی تاثیر پذیرفته است.


با مهاجرت ایرانیان مسلمان نیز به جنوب اسپانیا و جنوب اروپا سرازیر شدن آلان ها از شمال اروپا بطرف جنوب بر تعداد واژه ها و پیشوند ها و پسوند های زبان فارسی افزوده شد و بیشتر از همه در زمینه واژگانی که به شکل و شکار و پیکار و گل و گیاه مربوط می شوند: تیر برد  بردار سپاه شکار کوشک تیز تپه گاو پرنده پرتقال لیمو گل یاسمن سرند هزار  اسامی خاص همچون داریوش و دارا گومیز و پیژامه...

به عقیده وی مرحله دوم این تاثیر زمانی شکل گرفت که ایرانیان نو مسلمان  فرهنگشان را به میام مردم مصر لیبی مراکش و تونس و الجزایر بردند و با رسیدن به اسپانیا بیش از 7 قرن در قلب اروپا در حکومت نقش داشتند تنها چند دهه پس از بازپس گیری حکومت توسط مسیحیان  دریانوردان اروپایی پا به آمریکا گذاشتند  ریشه های زبان فارسی که به زبان اسپانیولی راه یافته بود سوغات این دریانوردان برای بومیان آمریکا بود.


در استان شمال شرقی کلمبیا سفال هایی وجود دارند که روی آنها به خط میخی و به زبان بابلی نگاشته شده است.  تمام تپه ماهور های کشور السالوادور گواتمالا و هندوراس به پیشوند یا پسوند تپه ختم میشود در نیکاراگوئه نه تنها کوهستان داریان به چشم میخورد بلکه کوه بابا و رود کابل هم در کنار آن غیر قابل چشم پوشی و یاد آور ایران بزرگ و افغانستان است و گاو هومای مقدس که نخستین بار روی کوه بابا نزدیک سپیدکوه روییده بود.

 ریحان

/ 6 نظر / 37 بازدید
جهانگیر مظهری

نمیدانم از چه راهی میشود به ریحانه خانم " آفرین" اهدا کرد... چکیدهائی که درج کرده اند بر رویهم دریافت درست ایشان را از "نشانه های انکار نا پذیر تمدن پارسیان هخامنشی در جهانی که از روی نادانی « نو " خوانده اند میرساند . هرگاه یادداشتی بفرستند آنچه را در این زمینه به زبانهای فرانسه انگلیسی و اسپانیولی در امده خواهم فرستاد... با شادباشهای پیرمرد

دالکاف

منم یک سایه ی اصیل بدون آفتاب...! درود... دوست گرامی به دنیای من دعوتید.

حسن آذری

چرا به روز نمی کنی؟ حیف وبلاگ به این خوبی نیست؟

مردمرده

درود بانو. مطلب عجیب و حیرت اوری رو خوندم. ممنون از این اطلاع رسانی. میشه منبعتون رو بدونم.